Çocuklarda Sünnet Operasyonu

Sünnet nedir?

Sünnet dünyadaki en eski ve en yaygın uygulanan cerrahi işlemlerden biridir. Kökenleri, dini ve kültürel bir ayin olarak yapıldığı eski Mısır'a kadar uzanmaktadır. Sünnet, Eski Ahit'te belirtildiği gibi eski İbraniler tarafından da uygulanmaktaydı. Yüzyıllar boyunca sünnet dini, kültürel ve tıbbi olmak üzere çeşitli nedenlerle gerçekleştirilmiştir. 19. ve 20. yüzyıllarda sünnet, Amerika Birleşik Devletleri'nde ve diğer Batı ülkelerinde, büyük ölçüde sağlığa yararları olduğu inancından dolayı giderek daha popüler hale geldi. Sünnet oranları dünya çapında büyük farklılıklar göstermektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde yeni doğan erkek çocukların yaklaşık %75'i sünnet edilmektedir. Kanada, Avustralya veya diğer Avrupa ülkelerinde ise bu oran çok daha düşük, %30 civarında seyretmektedir. Afrika, Orta Doğu ve Güneydoğu Asya'da sünnet çok daha yaygındır ve birçok ülkede %90'ı aşan oranlarda görülmektedir.

Sünnet operasyonu nasıl yapılır?

Sünnet operasyonu küçük bebeklerde lokal anestezi altında, büyük çocuklarda ise genel anestezi altında uygulanmaktadır. Operasyon günübirlik bir şekilde tamamlanıp çocuğunuz aynı gün evine taburcu edilebilmektedir. Özellikle bir aydan küçük bebeklerde sünnet işlemi lokal anestezi ile yapıldığı için bebeğin işlem sonrasında hastanede kalmasına gerek yoktur. Genel anestezi altında uygulanan sünnet işlemi sonrasında ise çocuk anestezi etkisinden tamamen çıktıktan sonra evine taburcu edilmektedir. Sünnet işlemi cerrahın uyguladığı tekniğe bağlı olarak değişmekte beraber yaklaşık 20 ile 30 dakika arası sürmektedir. Sünnet operasyonu için bir çok farklı teknik tanımlanmıştır. Literatürede bu teknikler arasında iyileşme ve kozmetik sonuçlar açısından herhangi bir fark bulunmamıştır ve tanımlanmış olan birçok teknik güvenli bulunmuştur. Tüm diğer operasyonlar gibi sünnet operasyonu sırasında da dikkat edilmesi gereken önemli hususlar bulunmaktadır. Bunlardan en önemlileri sterilizasyon şartlarına uymak, kanama kontrolü ve yara bakımını doğru şekilde uygulamaktır. Bu nedenle bu operasyonun çocuk cerrahisi ve ürolojisi uzmanları tarafından uygun hastane şartlarında yapılması önerilmektedir.

Çocuğuma sünnet yaptırmalı mıyım?

Sünnet işleminin tercih edilmesinde dini, kültürel, sosyal ve ülke faktörleri rol oynamaktadır. Bununla beraber sünnetin özellikle mesane, idrar yolları ve böbrek hastalığı olan erkek çocuklarında yaptırılması idrar yolu enfeksiyonundan korunması açısından önemlidir. Sünnetin faydalarının nispeten minör olduğunu belirtmek lazım. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), sünnetin sağlık açısından faydalarının, bunu yapmayı seçen aileler için risklerinden daha ağır bastığını belirtiyor ancak AAP, prosedür lehine veya aleyhine herhangi bir öneride bulunmuyor. Sünnetin başlıca avantajlarından bazıları şunlardır:

Daha kolay hijyen. Sünnet, kir ve bakterileri tutacak sünnet derisi olmadığından penisi temiz tutmayı kolaylaştırabilir.

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) riskinin azalması. Sünnetli bebek ve erkek çocukların idrar yolu enfeksiyonuna yakalanma olasılığı sünnetsiz bebek ve erkek çocuklarına göre daha azdır.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon (CYBE) riskinin azalması. Sünnetli erkeklerin HIV dahil bazı CYBE'lere yakalanma riski daha düşüktür. Ancak sünnetin CYBE'lere karşı %100 bir engel olmadığını belirtmek önemlidir.

Penis kanseri riskinin azalması. Penis kanseri çok nadir görülen bir kanserdir ancak sünnetli erkeklerde daha da nadir görülür.

Penis problemlerinin önlenmesi. Sünnet, fimozis (penis derisinin darlığı, penis başının dışarı çıkmaması), balanit (penis başı iltihabı) ve balanopostit (penis başı ve sünnet derisi iltihabı) gibi bazı penis problemlerinin önlenmesine yardımcı olabilir.

Sünnet basit bir operasyon mudur?

Sünnet operasyonu cerrahi tanımlamada küçük operasyonlar grubunda yer almaktadır. Bununla birlikte çok düşük oranda olsa da sünnet sonrası ciddi komplikasyonlar gelişebilmektedir. Bunlardan en önemlileri kanama, enfeksiyon, sünnet derisinin az veya fazla kesilmesi, gecikmiş yara iyileşmesi, sünnet sonrası gömülü penis olarak sıralanabilir. Bu tür komplikasyonları azaltmak için sünnet operasyonunun ehil ellerde ve uygun hastane şartlarında yapılması önemlidir. Uygunsuz şartlarda ve uzman olmayan kişiler tarafından yapılan sünnetlerde maalesef önemli oranda ciddi komplikasyonların yaşandığını gözlemlemekteyiz. Bunlar arasında ciddi kanamalar, enfeksiyonlar, penis başının veya idrar yolunun yanlışlıkla kesilmesi, penis başı nekrozu ve penis kaybı gibi dramatik komplikasyonları sıralayabiliriz.

Sünnet sonrası bakım ve iyileşme nasıl olur?

Sünnet sonrası iyileşme süreci kısa olarak tanımlanabilir. Herhangi bir komplikasyon gelişmemesi durumunda yaklaşık yedi ile on gün içinde yara iyileşmesi tamamlanır. Bu süreç içerisinde peniste kızarıklık, şişlik, çeşitli yerlerde morluklar veya penis başında membranlar görülebilir ve bunlar da iyileşme sürecinin bir parçasıdır. Sünnet sonrası yara bakımı cerrahın tercihine göre değişiklik göstermekle birlikte oldukça kolaydır.

Çocuğuma sünnet yaptırmaya karar verdim. Ne zaman yaptırmalıyım?

Bu konuda yaklaşımlar küçük farklılıklar gösterse de bazı ortak hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir. Sünnet operasyonu cerrahi bir işlem olduğu için genel yaklaşım olarak çocuğun psikolojik ve fizyolojik özelliklerine dikkat edilerek planlama yapılmalıdır. Özellikle erkek çocuğun fallik döneminde (iki-altı yaş arası) zorunlu olmadıkça penisle ilgili herhangi bir girişimsel işlemin yapılması uygun değildir. Bu nedenle iki-altı yaş arası çocuklarda sünnet işleminin yapılmasını önermiyoruz. Lokal veya genel anestezi altında sünnet kararı ise işlemi uygulayacak cerrahın yaklaşımına bağlıdır. Genellikle yenidoğan döneminde (doğumdan sonraki ilk 30 gün) sünnet işlemi lokal anestezi altında rahatlıkla yapılabilmektedir. Daha büyük çocuklarda ise psikolojik olarak etkilenmemeleri için sünnet işlemi genel anestezi altında uygulanmaktadır.

Sonuç olarak sünnet, doğru kişiler tarafından uygulandığında sonuçları oldukça yüz güldürücü olan, uygunsuz şartlarda veya ehil olmayan kişilerce uygulandığında ise ciddi komplikasyonlara yol açabilen bir operasyon türüdür.