Çocuklarda yabancı cisim yutulması ve aspirasyonu: Ebeveynler için sorular ve cevaplar

Çocuğunuz yabancı bir cismi yuttuysa veya soluduysa ne yapacağınız konusunda endişelenebilir ve kafanız karışabilir. Bu durumu ve bununla nasıl başa çıkacağınızı anlamanıza yardımcı olacak bazı genel sorular ve yanıtları burada bulabilirsiniz.

Yabancı cisim yutulması ve aspirasyonu nedir?

Yabancı cisim yutulması, çocuğunuzun bozuk para, oyuncak, pil, mıknatıs veya kemik gibi yiyecek veya ilaç olmayan bir şeyi yutması anlamına gelir. Yabancı cisim aspirasyonu, çocuğunuzun yer fıstığı, fındık, badem, tohum, boncuk veya düğme gibi hava olmayan bir cismi hava yollarına çekerek kaçırdığı anlamına gelir.

Çocuklar neden yabancı cisim yutma ve aspirasyon riski altındadır?

Çocuklar doğal olarak meraklıdırlar ve çevrelerini ağızlarıyla keşfetmeyi severler. Ayrıca canları sıkıldığında, diş çıkarırken veya acıktıklarında bir şeyleri ağızlarına götürebilirler. Çocukların yetişkinlere göre daha küçük solunum yolları ve daha zayıf öksürük refleksleri vardır, bu da onların bir şeyi yutmalarını veya ciğerlerine çekmelerini kolaylaştırır.

Yabancı cisim yutulması ve aspirasyonunun belirti ve semptomları nelerdir?

Yabancı cisim yutma ve aspirasyonunun belirti ve semptomları, nesnenin tipine, boyutuna, şekline ve konumuna bağlıdır. Bazı yaygın belirti ve semptomlar şunlardır:

- Boğulma, öğürme, öksürme, hırıltı veya nefes almada zorluk

- Salya akması, kusma veya kan tükürme

- Yemek yemeyi veya içmeyi reddetmek veya yutmakta zorluk çekmek

- Göğüs ağrısı, karın ağrısı veya boyun ağrısı

- Ateş, enfeksiyon veya zatürre

- Ses veya davranışta değişiklik

Bazı yabancı cisimler hiçbir belirtiye neden olmayabilir veya ancak bir süre sonra belirtilere neden olabilir. Örneğin, düğme piller hızlı bir şekilde çıkarılmazsa asit sızdırabilir ve yemek borusuna veya nefes borusuna ciddi zarar verebilir.

Çocuğumun yabancı bir cisim yuttuğundan veya aspire ettiğinden şüpheleniyorsam ne yapmalıyım?

Çocuğunuz boğuluyorsa veya nefes almakta zorlanıyorsa derhal yerel acil durum numaranızı arayın. Nasıl yapılacağını biliyorsanız Heimlich manevrasını veya sırt vuruşlarını ve göğüs itme hareketlerini uygulayın. Nesneyi parmaklarınızla veya herhangi bir aletle çıkarmaya çalışmayın; bu, nesneyi hava yoluna daha fazla itebilir veya daha fazla hasara neden olabilir.

Çocuğunuz boğulmuyorsa veya nefes almakta zorluk çekmiyorsa ancak bir şeyi yuttuğundan veya soluduğundan şüpheleniyorsanız hemen çocuğunuzun doktorunu arayın. Size nesne hakkında, nesnenin ne olduğu, ne zaman olduğu ve çocuğunuzda hangi belirtilerin olduğu gibi bazı sorular sorabilirler. Ayrıca, daha ileri değerlendirme ve tedavi için çocuğunuzu en yakın hastaneye götürmenizi de tavsiye edebilirler.

Doktor çocuğunuzu muayene edecek ve size olayla ilgili daha fazla soru soracaktır. Ayrıca yabancı cismin varlığını ve yerini doğrulamak için bazı testler de isteyebilirler. Bu testler şunları içerebilir:

- Göğüs, karın veya boynun röntgeni

- Endoskopi (yemek borusunun veya midenin içine bakmak için kameralı ve ışıklı ince esnek bir tüpün kullanıldığı bir prosedür)

- Bronkoskopi (hava yollarının içine bakmak için kamera ve ışık içeren ince, esnek bir tüpün kullanıldığı bir prosedür)

Yabancı cismin türüne ve konumuna bağlı olarak doktor, yabancı cismi güvenli bir şekilde çıkarmak için bu prosedürlerden birini kullanabilir. Bazen mideye veya bağırsaklara sıkışan bir cismin çıkarılması için ameliyat gerekebilir.

Yabancı cisim yutulması ve aspirasyonunun olası komplikasyonları nelerdir?

Yutulan çoğu yabancı cisim herhangi bir soruna yol açmadan sindirim sisteminden geçer. Ancak bazı nesneler derhal çıkarılmazsa ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Hava yollarına kaçan ve/veya tıkayan tüm cisimlerin ise çıkarılması şarttır. Sindirim yollarında ve hava yollarındaki yabancı cisimlere ait bazı komplikasyonlar aşağıdaki gibidir:

- Yemek borusunun veya nefes borusunun tıkanması

- Yemek borusunun veya nefes borusunun delinmesi (yırtılması)

- Yemek borusu, nefes borusu, akciğerler veya diğer organların enfeksiyonu veya iltihabı

- Yemek borusunda veya soluk borusunda kanama veya ülser

- Ses tellerinde veya sinirlerde hasar

- Aorto-özofageal fistül (yemek borusu ile vücudun ana kan damarı arasında bir deliğin oluştuğu nadir fakat yaşamı tehdit eden bir durum)

Çocuğumda yabancı cisim yutulmasını ve aspirasyonunu nasıl önleyebilirim?

Çocuğunuzun yabancı cisim yutmasını ve aspirasyonunu önlemenin en iyi yolu, onu yemek yerken veya oynarken yakından denetlemektir. Boğulma riskini azaltmak için bazı ipuçları:

- Küçük çocuklar için yiyecekleri küçük parçalara ayırın ve fındık, tohum, patlamış mısır, şeker, üzüm, sosisli sandviç, marshmallow, sakız veya fıstık ezmesi gibi sert, yuvarlak, yapışkan veya kaygan yiyecekler vermekten kaçının.

- Çocuğunuzu iyi çiğnemeye ve yemek yerken dik oturmaya teşvik edin

- Çocuğunuzun yürürken, koşarken, uzanırken, gülerken, ağlarken yemek yemesine izin vermeyin.

- Çocuğunuzun kırılabilecek veya ağzına sığabilecek küçük parçaları olan oyuncaklarla oynamasına izin vermeyin.

- Madeni paraları, pilleri, mıknatısları, mücevherleri, iğneleri ve diğer küçük nesneleri çocuğunuzun erişemeyeceği bir yerde saklayın.

- Çocuğunuza yiyecek veya ilaç olmayan hiçbir şeyi ağzına sürmemesini öğretin

- Acil durumlarda Heimlich manevrasını veya sırt vuruşlarını ve göğüs itme hareketlerini nasıl gerçekleştireceğinizi öğrenin

Daha fazla bilgi ve desteği nerede bulabilirim?

Çocuğunuzda yabancı cisim yutulması ve aspirasyonuyla ilgili herhangi bir sorunuz veya endişeniz varsa çocuğunuzun doktoruyla konuşun. Bu durumla nasıl başa çıkacağınız konusunda size daha fazla bilgi ve rehberlik sağlayabilirler.